coastwatch

Stormvogelonderzoek

Jan Andries van Franeker is zeebioloog op Texel bij onderzoeksinstituut IMARES (Wageningen UR). Hij weet veel van afval in zee en wat de gevolgen zijn voor zeevogels en zeezoogdieren. Jan Andries vertelt ons over zijn werk.

 

Afval = voedsel?

"Zeedieren kunnen verstrikt raken in zwerfvuil. Dat is erg triest want hierdoor verdrinken ze. Vreemd genoeg zijn er veel dieren die zwerfvuil opeten, en daar gaat mijn onderzoek over. Allerlei zeevogels, walvissen, maar ook zeeschildpadden en vissen zien plastic aan voor voedsel. Plastic zakken lijken voor zeeschildpadden op de kwallen die ze normaal eten. Kleine plastic korrels lijken nogal op visseneitjes. Het afval vult hun maag, maar is onverteerbaar. Zo sterven zeedieren van de honger met een volle buik.

 

12 stukjes plastic (1985)

Tussen 1982 en 1985 onderzochten wetenschappers voor het eerst de magen van aangespoelde noordse stormvogels. Het natuurlijke voedsel van deze vogels bestaat uit vis, inktvis en garnalen, maar ze eten ook allerlei dode dieren of afval van vissersboten. Uit het onderzoek bleek dat 90% van de vogels plastic in de maag had. Elke stormvogel had gemiddeld 12 stukjes plastic ingeslikt.


30 stukjes plastic (2001)
Vanaf 1996 zijn vrijwilligers van de Nederlandse Zeevogelgroep (NZG) opnieuw dode noordse stormvogels op het strand gaan verzamelen, die bewaard werden in de diepvries. In 2001 begonnen we met het opensnijden van de vogelmagen. Van ieder dier hielden we in de computer bij waar het was gevonden en wat zijn maaginhoud was. Wat bleek: 98% van de vogels had plastic in de maag en het aantal stukjes plastic per vogel was opgelopen tot ruim 30! Een enorme hoeveelheid voor een kleine vogelmaag.

 

Internationaal onderzoek (2004)
Via de stormvogels krijgen we een goed beeld van toe- of afname in de hoeveelheid afval die in zee drijft. De ministers van alle landen rond de Noordzee besloten daarom dat het onderzoek ook in de andere Noordzeelanden uitgevoerd moest worden van 2002-2004. De resultaten laten zien dat in de zuidelijke Noordzee de vervuiling twee keer zo erg is als in het noorden, bij de Schotse eilanden.De scheepvaart is een belangrijke bron van zwerfvuil.

Laat afval niet zwerven

Het zou natuurlijk het mooist zijn als we bij ons onderzoek over 10-15 jaar, minder of zelfs géén afval in vogelmagen vinden. Daarvoor moeten we met z'n allen zorgen voor minder afval in zee. Schepen moeten hun afval inleveren in de havens. En wij...wij kunnen ervoor zorgen dat ons afval geen zwerfvuil wordt, door het weg te gooien in de vuilnisbak. Daarmee kunnen we een heleboel stormvogels en andere zeedieren redden."

 

Meer weten?
Als je meer wilt weten over het stormvogelonderzoek van Jan Andries, kijk dan eens op de site van Imares of op de site van de zeevogelgroep. Ook voor filmpjes van stormvogelonderzoek en foto's van zwerfvuilslachtoffers. Of bekijk de Coastwatch reportage.